een erfenis ontvangen — en nu?
Een erfenis ontvangen gaat altijd gepaard met gemengde gevoelens. Naast het verdriet komt er veel op je af: erfbelasting, notaris, verdeling, en de vraag wat je met het geld doet. Dit artikel helpt je stap voor stap door het proces.
aanvaarden, beneficiair aanvaarden of verwerpen
Als erfgenaam heb je drie opties:
Zuiver aanvaarden: je accepteert de erfenis volledig — bezittingen én schulden. Als de schulden hoger zijn dan de bezittingen, ben je persoonlijk aansprakelijk. Dit is de standaard als je je gedraagt als erfgenaam (bijvoorbeeld spullen meenemen).
Beneficiair aanvaarden: je aanvaardt de erfenis onder voorbehoud. Eerst worden de schulden betaald uit de nalatenschap; alleen als er iets overblijft, ontvang je dat. Je bent niet persoonlijk aansprakelijk voor eventuele schulden. Dit is de veiligste optie als je twijfelt.
Verwerpen: je wijst de erfenis af. Je ontvangt niets en bent nergens aansprakelijk voor. Dit kan verstandig zijn als de nalatenschap meer schulden dan bezittingen bevat.
Tip: als je niet precies weet hoe de nalatenschap eruitziet, kies dan voor beneficiair aanvaarden. Zo bescherm je jezelf tegen onverwachte schulden.
erfbelasting — hoeveel betaal je?
Over het deel van de erfenis boven de vrijstelling betaal je erfbelasting. De belangrijkste vrijstellingen en tarieven in 2026:
Partner: vrijstelling circa € 795.156. Tarief: 10% over de eerste € 154.197 en 20% over het meerdere.
Kinderen: vrijstelling circa € 25.187. Tarief: 10% over de eerste € 154.197 en 20% over het meerdere.
Kleinkinderen: vrijstelling circa € 25.187. Tarief: 18% tot € 154.197 en 36% daarboven.
Overigen: vrijstelling circa € 2.658. Tarief: 30% tot € 154.197 en 40% daarboven.
Lees meer over de belastingregels in onze post over schenken en erven.
wat doe je met een erfenis?
Na de praktische zaken (notaris, belasting, verdeling) komt de grote vraag: wat doe je met het geld? Er zijn meerdere slimme bestemmingen:
hypotheek aflossen
Extra aflossen op je hypotheek is een veilige keuze. Je bespaart hypotheekrente en verlaagt je maandlasten. Bij een rente van 4% levert elke euro aflossing je 4% rendement op — gegarandeerd en belastingvrij.
Check wel de voorwaarden: hoeveel mag je boetevrij aflossen per jaar (meestal 10-20% van de oorspronkelijke hypotheek)? Overweeg ook of oversluiten een optie is.
beleggen
Een erfenis beleggen kan op de lange termijn meer opleveren dan aflossen, maar brengt risico met zich mee. Een breed gespreid indexfonds is een verstandige keuze als je een horizon hebt van 10 jaar of meer.
Overweeg ook duurzaam beleggen als je wilt dat je geld niet alleen financieel maar ook maatschappelijk rendeert.
pensioen aanvullen
Heb je een pensioengat? Een erfenis kan de ideale aanvulling zijn. Stort het in een lijfrente en profiteer van belastingvoordeel. Let op: je kunt alleen aftrekken als je jaarruimte of reserveringsruimte hebt.
noodfonds opbouwen
Heb je nog geen noodpotje van 3-6 maanden netto-uitgaven? Zet een deel van de erfenis apart als buffer. Dit geeft financiële rust en voorkomt dat je bij een tegenvaller moet lenen.
schenken aan je kinderen
Je kunt een deel van de erfenis doorschenken aan je kinderen, bijvoorbeeld voor hun eerste huis. Let op de schenkingsvrijstellingen en de belastingregels.
verduurzamen
Investeer in het verduurzamen van je woning. Dit verlaagt je energiekosten, verhoogt je woningwaarde en is goed voor het milieu. Een deel van de investering verdien je terug via lagere energierekeningen.
veelgemaakte fouten bij een erfenis
Te snel uitgeven: neem de tijd om na te denken. Maak geen grote beslissingen in de eerste maanden na het overlijden.
Geen plan maken: zonder plan verdwijnt geld geruisloos. Maak een bewuste keuze over de bestemming — het hoeft niet alles naar dezelfde post.
Belasting vergeten: de erfbelasting kan fors zijn. Houd hier geld voor apart zodat je niet verrast wordt door de aanslag.
Niet verdelen wat verdeeld moet worden: bij meerdere erfgenamen is het belangrijk om de verdeling goed te regelen. Onenigheid over een erfenis kan relaties beschadigen.
professioneel advies bij een erfenis
Een erfenis is een kans om je financiële positie te versterken — maar alleen als je de juiste keuzes maakt. De afweging tussen aflossen, beleggen, pensioen en schenken is persoonlijk en hangt af van je complete financiële situatie.
Onze financieel adviseurs helpen je een plan te maken dat past bij jouw situatie. We kijken naar je hypotheek, pensioen, vermogensstrategie en belastingpositie en adviseren je over de optimale bestemming van je erfenis.
veelgestelde vragen
hoeveel erfbelasting betaal ik als kind?
Als kind heb je een vrijstelling van circa € 25.187 in 2026. Daarboven betaal je 10% over de eerste € 154.197 en 20% over het meerdere. Bij een erfenis van € 100.000 betaal je dus circa € 7.481 erfbelasting.
is het slim om een erfenis te gebruiken voor hypotheekaflossing?
Dat hangt af van je hypotheekrente en je totale financiële situatie. Bij een hoge rente is aflossen vaak slim. Bij een lage rente kan beleggen op de lange termijn meer opleveren. Een financieel adviseur kan doorrekenen wat voor jou het beste is.
moet ik een erfenis altijd aanvaarden?
Nee, je kunt ook beneficiair aanvaarden (onder voorbehoud) of verwerpen. Beneficiair aanvaarden is de veiligste optie als je niet zeker weet of de nalatenschap positief is.
kan ik een erfenis in een lijfrente storten?
Ja, als je jaarruimte of reserveringsruimte hebt. De inleg is dan fiscaal aftrekbaar. Let op het maximum — in 2026 is de jaarruimte maximaal € 34.550.
wat als ik het niet eens ben met de verdeling van de erfenis?
Bij onenigheid kun je een mediator inschakelen of juridisch advies vragen. Het is verstandig om de verdeling zo snel mogelijk en in goed overleg te regelen om escalatie te voorkomen.
persoonlijk advies nodig?
Wil je weten wat de beste opties zijn voor jouw situatie? Onze adviseurs helpen je graag. Plan een gratis kennismakingsgesprek en ontdek wat wij voor je kunnen betekenen.
Liever eerst meer lezen? Bekijk onze pagina over een gratis kennismakingsgesprek.