waarom is schenken en erven belangrijk om te plannen?
Schenken en erven zijn onderwerpen waar je liever niet te lang bij stilstaat. Toch loont het om ze goed te regelen. Zonder planning betalen je nabestaanden of de ontvangers van een schenking onnodig veel belasting. Met de juiste strategie kun je duizenden tot tienduizenden euro’s besparen.
Estate planning — het slim plannen van je nalatenschap en schenkingen — is geen thema alleen voor vermogende mensen. Iedereen met een eigen huis, spaargeld of opgebouwd vermogen heeft ermee te maken.
schenkbelasting — hoe werkt het?
Als je iemand een schenking doet boven de vrijstelling, betaalt de ontvanger schenkbelasting. De tarieven in 2026:
Partner en kinderen: 10% over de eerste € 154.197 en 20% over het meerdere.
Kleinkinderen: 18% over de eerste € 154.197 en 36% over het meerdere.
Overige verkrijgers: 30% over de eerste € 154.197 en 40% over het meerdere.
De sleutel tot belastingbesparing is het slim gebruiken van de vrijstellingen.
schenkingsvrijstellingen 2026
Jaarlijkse vrijstelling kinderen: je mag in 2026 circa € 6.633 per kind belastingvrij schenken. Dit bedrag geldt per ouder, dus samen kun je als ouders € 13.266 per kind schenken.
Eenmalig verhoogde vrijstelling (18-40 jaar): eenmalig mag je aan een kind tussen 18 en 40 jaar een verhoogde schenking doen van circa € 31.813 (vrij te besteden). Dit kan worden verhoogd tot circa € 66.268 als het bedrag wordt besteed aan een dure studie.
Overige personen: aan andere personen mag je circa € 2.658 per jaar belastingvrij schenken.
Let op: de eenmalig verhoogde vrijstelling voor de eigen woning (de zogeheten “jubelton”) is per 2024 volledig afgeschaft.
slim schenken — strategieën
Jaarlijks schenken: door elk jaar het maximale vrijgestelde bedrag te schenken aan je kinderen, verklein je je vermogen geleidelijk. Over 10 jaar is dat al meer dan € 130.000 per kind, geheel belastingvrij.
Schenken op papier: heb je het geld niet liquide? Dan kun je “schenken op papier”. Je erkent een schuld aan je kind die pas opeisbaar is bij overlijden. Je betaalt jaarlijks minimaal 6% rente aan je kind. Dit verlaagt je nalatenschap en dus de erfbelasting.
Schenken uit overwaarde: je kunt overwaarde opnemen om te schenken aan je kinderen. Dit kan interessant zijn als je vermogen vooral in je huis zit.
Schenken aan ANBI: schenkingen aan goede doelen (ANBI-instellingen) zijn aftrekbaar van de inkomstenbelasting. Periodieke giften (minimaal 5 jaar vastgelegd) zijn volledig aftrekbaar zonder drempel.
erfbelasting — wat betalen je nabestaanden?
Bij overlijden betalen je erfgenamen erfbelasting over het deel van de erfenis dat boven de vrijstelling uitkomt. De tarieven zijn gelijk aan de schenkbelasting.
Vrijstelling partner: circa € 795.156 in 2026. Dit is een forse vrijstelling — de meeste partners betalen geen erfbelasting.
Vrijstelling kinderen: circa € 25.187 per kind. Boven dit bedrag betaalt elk kind 10-20% erfbelasting.
Vrijstelling kleinkinderen: circa € 25.187.
Overige verkrijgers: circa € 2.658 vrijstelling, daarna 30-40% belasting.
testament — waarom is het belangrijk?
Zonder testament geldt het wettelijk erfrecht. Dat regelt dat je partner en kinderen erven, maar de verdeling is niet altijd wat je zou willen. Een testament geeft je controle over wie wat krijgt en voorkomt conflicten.
Situaties waarin een testament essentieel is: samenwoners (zonder testament erf je niets van je partner), samengestelde gezinnen (stiefkinderen erven niet automatisch), alleenstaanden zonder kinderen, en iedereen die specifieke wensen heeft over de verdeling.
de wettelijke verdeling
Bij het wettelijk erfrecht krijgt de langstlevende partner alle bezittingen en schulden. De kinderen krijgen een vordering ter grootte van hun erfdeel, die pas opeisbaar is bij overlijden van de langstlevende partner. Dit beschermt de partner, maar kan leiden tot hoge erfbelasting bij het tweede overlijden.
Met testamentaire clausules (zoals een tweetrapstestament of een vruchtgebruiktestament) kun je de belastingdruk optimaliseren. Dit is maatwerk — bespreek het met een notaris en een financieel adviseur.
overlijdensrisicoverzekering en erfbelasting
De uitkering van een overlijdensrisicoverzekering kan belast worden met erfbelasting als deze boven de partnervrijstelling uitkomt. Door een kruislingse constructie te kiezen (je partner sluit de verzekering af op jouw leven) valt de uitkering buiten de nalatenschap.
Dit kan duizenden euro’s aan erfbelasting schelen. Het is een van de redenen waarom de structuur van je ORV belangrijk is — en waarom goed advies loont.
eigen huis en erfbelasting
Een eigen huis is vaak het grootste vermogensbestanddeel in een nalatenschap. De woning wordt voor de erfbelasting gewaardeerd op de WOZ-waarde. Als de hypotheek lager is dan de WOZ-waarde, is het verschil (de overwaarde) belast.
De langstlevende partner kan gebruikmaken van de partnervrijstelling (circa € 795.156) en de voortzettingsbeschikking, waardoor het huis niet direct verkocht hoeft te worden om erfbelasting te betalen.
tips voor estate planning
Begin op tijd: schenken is effectiever als je er jaren mee bezig bent. Eén grote schenking is duurder dan tien jaar lang kleine schenkingen.
Stem je testament af op je financieel plan: je vermogensstrategie, hypotheek, verzekeringen en testament moeten op elkaar aansluiten.
Herzie je testament bij levensgebeurtenissen: na een scheiding, geboorte van een kind, samenwonen of trouwen is het verstandig om je testament te herzien.
Schakel professionals in: een notaris voor het testament, een financieel adviseur voor de strategie en eventueel een belastingadviseur voor complexe situaties.
veelgestelde vragen
hoeveel mag ik belastingvrij schenken aan mijn kind?
In 2026 mag je circa € 6.633 per kind per jaar belastingvrij schenken. Eenmalig (tussen 18-40 jaar) mag je circa € 31.813 vrij besteedbaar schenken, of circa € 66.268 voor een dure studie.
hoeveel erfbelasting betalen mijn kinderen?
Kinderen hebben een vrijstelling van circa € 25.187. Daarboven betalen ze 10% over de eerste € 154.197 en 20% over het meerdere. Door slim te schenken tijdens je leven kun je de erfbelasting fors verlagen.
bestaat de jubelton nog?
Nee, de verhoogde schenkingsvrijstelling voor de eigen woning (jubelton) is per 2024 volledig afgeschaft. De eenmalig verhoogde vrijstelling voor vrije besteding (circa € 31.813) bestaat nog wel.
moet ik een testament laten maken?
Het is sterk aan te raden, vooral als je samenwoont, een samengesteld gezin hebt of specifieke wensen hebt over de verdeling. Zonder testament geldt het wettelijk erfrecht, wat niet altijd aansluit bij je wensen.
wat is schenken op papier?
Bij schenken op papier erken je een schuld aan bijvoorbeeld je kind. Het bedrag wordt pas uitbetaald bij overlijden. Je betaalt jaarlijks minimaal 6% rente. Het verlaagt je nalatenschap en daarmee de erfbelasting.
persoonlijk advies nodig?
Wil je weten wat de beste opties zijn voor jouw situatie? Onze adviseurs helpen je graag. Plan een gratis kennismakingsgesprek en ontdek wat wij voor je kunnen betekenen.
Liever eerst meer lezen? Bekijk onze pagina over een gratis kennismakingsgesprek.